پسته ایران 3 به قلم مهندس سارا فرزانه

داده‌های جهانی نشان می‌دهند که ایران و USA منبع اصلی تولید پسته در دنیا هستند. امریکا به عنوان رقیب ایران در بازارهای جهانی پسته از بسیاری جهات سعی بر آن دارد تا موقعیت خود را بهبود بخشیده و با صدمه زدن به ایران در جنگ جهانی پسته پیروزی را از آن خود کند و با توجه به تکنولوژی پیشرفته اش امکان این پیروزی را دارد. علیرغم اینکه بازارهای اصلی اروپا، آسیای شرقی، آسیای مرکزی و کشورهای ساحلی دریای خزر در حال حاضر از پسته های ایرانی استفاده میکنند ولی ضروری است که ایران استانداردهای بین المللی را رعایت کرده و در بازاریابی صادرات سرمایه گذاری کند و بازارهای جدیدی برای این محصول خصوصا از طریق حذف محدودیتهای ورود به WTO  پیدا کند. اقتصاد ایران رشد قابل توجهی در نفت، صنعت و بخش کشاورزی در سالهای اخیر نشان نداده اما افزایش چشمگیری در ارزش صادرات غیرنفتی داشته است، به نظر می‌رسد که انگیزه صادرات غیرنفتی مهمترین راه حل در پریشانی اقتصادی کنونی است که کشور با مشکل بیکاری مواجه است. در چنین شرایطی، نیاز توجه به صادرات کالا و خدمات بیش از گذشته احساس می‌شود. بی‌شک، به عمل درآوردن این هدف نیاز به تلاشهای جدی و مصمم سیاستمداران برنامه‌ریزان، مدیران و متخصصان بخشهای دولتی و خصوصی از یک طرف و تلاشهای جدی آژانسهای اقتصادی، صادرکنندگان و عرضه‌کنندگان خدمات از سوی دیگر دارد.

اصلی ترین واردکننده ها و مصرف کننده های پسته در جهان کشورهای اروپایی هستند که این مساله گویای ارتباط چشمگیر بین درآمد بالا و هزینه های ایشان است. سهم ایران در بازارهای اروپایی به علت دخالت امریکا و تاثیر آن روی بازارهای اتحادیه اروپا و تصمیماتWTO کاهش یافته است. اگرچه امریکا بزرگترین رقیب ایران در جنگ جهانی تولید پسته و صادرات آن است ولی تاکنون سهم آن در تولید جهانی کمتر از نصف سهم ایران و در صادرات جهانی حدود 20% سهم ایران است. مطالعات نشان میدهد که علیرغم ظرفیت مناسب برای تولید و بازاریابی پسته برخی مشکلات داخلی و خارجی در راستای بدست آوردن موقعیت بهتر تجارت پسته ایران وجود دارد. در حالیکه ایران مقام اول را در هکتار زیر کشت پسته و تولید و کیفیت آن در سرتاسر دنیا دارد اما از این موقعیت بهره وافی نبرده و فقط کمتر از نیمی از تولیدات خود را بعلت مشکلات داخلی و خارجی صادر میکند. مشکلات داخلی اساسا مشکل مدیریتی است: روشهای سنتی در فرایند تولید و برداشت پسته، زیانهای ناشی از تکنولوژی مدرن و کنترل آفات، کمبود آبیاری پیشرفته و سیستم نگهداری و نقص سرمایه گذاری در صنعت بازاریابی، کم سوادی و کم بازدهی تولیدکنندگان. مشکلات بیرونی عبارتند از: نقص تبلیغ بازاریابی، عیب سیستم بسته بندی، نا آشنایی با بازارها و قوانین بین المللی، ارتباط غیر مستقیم با الگوهای مصرف کنندگان و واردکنندگان برون مرزی، طرحها و برنامه های نامناسب برای بازاریابی و صادرات پسته مازاد، دسترسی کم به بازارهای جهانی و عدم دسترسی به WTO.

 

توضیحات بالا میرساند که ایران با مشکل اساسی در تولید و صادرات محصولات کشاورزی خصوصا پسته در مقایسه با دیگر تولیدکنندگان اصلی روبروست:

1)    سرمایه گذاری ناکافی در پروسه تولید و صنایع فرآیندی

2)    کمبود اعضا و عدم دسترسی به  WTOبعنوان پنجره ای به سوی بازارهای جهانی

 

/ 0 نظر / 14 بازدید